استفاده از قارچ خوراکی برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش
بیو بگ: پژوهشگر دانشگاه اصفهان با استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia، روشی برای تبدیل ویناس به زیست توده غنی از پروتئین و ترکیبات باارزش و هم زمان کاهش آلودگی این پسماند صنعتی ارائه نمود.
به گزارش بیو بگ به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، فرزانه دیانت دار در رساله دکتری خود با راهنمائی زهرا اعتمادی فر در دانشگاه اصفهان و محمدجعفر طاهرزاده از دانشگاه بوراس سوئد، پژوهشی با تأکید بر استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش انجام داده است.
دیانت دار ضمن اشاره به افزایش جمعیت، محدودیت منابع غذایی و لزوم استفاده بهینه از پسماندها اظهار داشت: امروزه توسعه روش هایی که بتوانند همزمان به کاهش آلودگی های محیط زیست و تولید مواد غذایی کمک کنند، اهمیت زیادی پیدا کرده است. دراین میان، فناوری پالایشگاه های زیستی می تواند با استفاده از میکروارگانیسم ها، پسماندهای کم ارزش یا آلاینده را به محصولاتی مانند پروتئین، ویتامین و رنگدانه های طبیعی تبدیل کند.
این طرح برای نخستین بار در ایران بعنوان طرح مصوب «فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳)» در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، برای اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با بازگرداندن ضایعات به زنجیره تامین از راه تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را به صورت همزمان محقق می سازد.
وی اضافه کرد: در این تحقیق، توانایی قارچ رشته ای خوراکی Neurospora intermedia برای رشد بر روی ویناس مورد بررسی قرار گرفت. ویناس، پسماند غلیظ حاصل از فرایند تولید الکل و سوخت های زیستی است که به علت وجود مقادیر بالای ترکیبات آلی و رنگ تیره، می تواند یکی از چالش های محیط زیست این صنایع باشد.
این پژوهشگر اظهار نمود: نتایج نشان داد این قارچ قابلیت رشد مناسب در محیط ویناس را دارد و می تواند همزمان با رشد خود، بخشی از ترکیبات آلاینده موجود در این پسماند را کم کند. براستی، ویناس که در حالت معمول پسماندی مشکل زا به حساب می آید، در این فرایند بعنوان منبع مواد مغذی برای رشد قارچ مورد استفاده قرار می گیرد.
وی افزود: یکی از موفقیتهای مهم این فرایند، تولید زیست توده ای غنی از پروتئین است. این زیست توده می تواند ظرفیت استفاده در تولید خوراک دام، طیور و آبزیان را داشته باشد و از این طریق، بخشی از مواد موجود در یک پسماند صنعتی را باردیگر وارد چرخه تولید نماید.
دیانت دار اضافه کرد: ارزش این فرایند تنها به تولید پروتئین محدود نمی گردد. قارچ Neurospora intermedia قابلیت تولید ترکیبات پرارزش دیگری همچون ویتامین های گروه B و رنگدانه های کاروتنوئیدی را نیز دارد. کاروتنوئیدها ترکیبات طبیعی با خاصیت آنتی اکسیدانی هستند که می توانند در صنایع غذایی و تولید مکمل های سلامت محور مورد استفاده قرار گیرند.
وی ضمن اشاره به جنبه محیط زیست پژوهش اظهار داشت: استفاده زیستی از ویناس می تواند به کاهش بار آلودگی این پسماند قبل از ورود آن به محیط زیست کمک نماید. به این ترتیب، یک فرایند زیستی می تواند به شکل همزمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو کاهش آلودگی و از طرفی تولید زیست توده و ترکیبات باارزش.
این پژوهشگر افزود: از منظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات پرارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد.
وی اظهار نمود: همینطور در مناطقی که تامین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت رو به رو است، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند بعنوان یکی از گزینه های تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود.
دیانت دار در انتها اشاره کرد: یافته های این تحقیق نشان میدهد استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند بعنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد درنظر گرفته می شود. این فناوری می تواند با پیوند میان مدیریت پسماند، تولید خوراک و تولید ترکیبات زیستی ارزشمند، زمینه ای برای توسعه فرآیندهای پایدارتر در صنایع غذایی و محیط زیست فراهم آورد.
بطور خلاصه این طرح برای اولین بار در ایران به عنوان طرح مصوب فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳) در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، به جهت اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با برگرداندن ضایعات به زنجیره تأمین از طریق تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را به شکل همزمان محقق می سازد. این پژوهشگر اضافه کرد: از منظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات پرارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد. وی اظهار داشت: همچنین در مناطقی که تأمین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت روبه رو است، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند به عنوان یکی از گزینه های تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود. دیانت دار در پایان اشاره کرد: نتایج این مطالعه نشان میدهد استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند به عنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد در نظر گرفته می شود.
منبع: بیو بگ
این مطلب بیوبگ را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط بیوبگ
نظرات بینندگان در مورد این مطلب