تشخیص سرطان پروستات با هوش مصنوعی ۸۶ درصد دقیق تر شد
بیو بگ: بیو بگ: بوشهر تعدادی از پژوهشگران کشور با ترکیب تصویربرداری پیشرفته مولکولی و الگوریتم های هوش مصنوعی، روشی نوین برای پیش بینی شدت سرطان پروستات ارایه کردند که دقت آن تا 86 درصد گزارش شده است.
سرطان پروستات به عنوان دومین سرطان شایع در بین مردان، سالانه هزاران نفر را در سرتاسر جهان درگیر می کند. تشخیص سریع و دقیق این بیماری، بزرگترین چالش پیش روی پزشکان است، چونکه روشهای سنتی گاه از تشخیص گستره واقعی بیماری یا پیش بینی رفتار تهاجمی تومور ناتوان هستند. حالا پژوهشی جدید در ایران، نویدبخش تحولی اساسی در این حوزه می باشد.
پژوهشگران در یک طرح تحقیقاتی پیشگامانه، به موفقیت رسیدند با استفاده از تصاویر PET/CT با ماده ردیاب Ga-PSMA و تحلیل آن با الگوریتم های هوش مصنوعی، به دقت بالایی در مرحله بندی(استیجینگ) اولیه سرطان پروستات دست یابند.
واکنش ۹۷ درصدی تومورها به اسکن جدید
دکتر اسماعیل جعفری، پژوهشگر مرکز تحقیقات پزشکی هسته ای و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در گفتگو با ایسنا با بیان این خبر اظهار داشت: در این مطالعه که روی تعداد قابل توجهی از بیماران انجام شد، دریافتیم که اسکن PET/CT با ماده Ga-PSMA قادر می باشد در بالاتر از ۹۷ درصد موارد، کانون اصلی تومور پروستات را با وضوح بالا نشان دهد. این یعنی حساسیت فوق العاده این شیوه تصویربرداری در مقایسه با روشهای متداول.
"موشک هدایت شونده" مقابل سلول های سرطانی
وی در توضیح این فناوری اضافه کرد: در تصویربرداری PET/CT با ماده Ga-PSMA، از ماده ای استفاده می شود که مانند یک "موشک هدایت شونده" عمل کرده و به پروتئینی به نام PSMA که روی سطح سلول های سرطانی پروستات به مقدار زیاد وجود دارد، می چسبد. این خاصیت به ما اجازه می دهد حتی کوچکترین سلول های سرطانی را در بدن ردیابی نماییم.
هوش مصنوعی چه طور به کمک پزشکان آمد؟
اما نقطه عطف این مطالعه، استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل همین تصاویر است. تیم تحقیقاتی با استخراج پارامترهایی مانند حجم کل تومور (PSMA-TV)، شدت جذب ماده ردیاب (SUVmax و SUVmean) و فاکتورهای ترکیبی (TL-PSMA)، مدلهای پیش بینی کننده ای طراحی کردند.
دقت ۸۶ درصدی در تشخیص تومورهای تهاجمی
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر در تشریح نتایج به دست آمده بیان کرد: ما متوجه شدیم که ارتباط مستقیمی بین این پارامترهای حجمی و میزان "PSA" (پروتئینی که در خون بیماران پروستاتی بالا می رود) و همین طور "نمره گلیسون" (معیاری برای سنجش تهاجمی بودن سلول های سرطانی) وجود دارد. هرچه تومور در تصاویر بزرگ تر و پرنورتر (با جذب بیشتر) دیده شود، تهاجمی تر است.
جعفری اضافه کرد: در مرحله بعد، الگوریتم های هوش مصنوعی را آموزش دادیم تا بر مبنای همین داده ها، وضعیت بیمار را پیش بینی کنند. نتایج تعجب آور بود؛ به عنوان مثال، پارامتر TL-PSMA در تومور اصلی با دقت ۸۶ درصد توانست تومورهای با درجه پایین (کم خطر) را از تومورهای با درجه بالا (پرخطر) تفکیک کند. همین طور همین شاخص در کل بدن، با دقت ۸۱ درصد توانست سطح PSA بیماران را به دو گروه کمتر یا بیش از ۲۰ پیش بینی نماید.
کاهش بیوپسی های غیرضروری با فناوری جدید
بگفته محققان، این موفقیت علمی می تواند کاربردهای عملی فراوانی در تصمیم گیری های درمانی داشته باشد. این شیوه به پزشک کمک می نماید تا بداند آیا بیمار احتیاج به درمان های تهاجمی مانند جراحی و شیمی درمانی دارد یا میتوان با نگاه "مراقبت فعال" بیماری را کنترل کرد.
جعفری در این خصوص تاکید کرد: مقصد پایانی ما "پزشکی شخصی سازی شده" است. یعنی بجای تجویز یک نسخه واحد برای همه، بر مبنای خاصیت های منحصربه فرد تومور هر بیمار، بهترین و مؤثرترین درمان را انتخاب نماییم. این شیوه نه تنها در طبقه بندی ریسک بیماران دقیق تر عمل می کند، بلکه می تواند در آینده از تعداد بیوپسی های غیرضروری و تهاجمی نیز کاهش دهد.
همکاری یک تیم چندتخصصی در این پژوهش
این طرح تحقیقاتی به مجری گری دکتر اسماعیل جعفری و با همکاری دکتر مجید اسدی، مهندس امین زارعی، دکتر احمد کشاورز، دکتر حبیب الله دادگر و دکتر قاسمعلی دیوبند انجام شده است. پژوهشگران امیدوارند با انجام مطالعات گسترده تر در آینده، این ابزارهای پیش بینی کننده را به یک نرم افزار بالینی کاربردی جهت استفاده پزشکان در تمام کشور تبدیل کنند.
به طور خلاصه سرطان پروستات به عنوان دومین سرطان شایع در میان مردان، سالانه هزاران نفر را در سرتاسر جهان درگیر می کند. نتایج حیرت انگیز بود؛ به عنوان مثال، پارامتر TL-PSMA در تومور اصلی با دقت ۸۶ درصد توانست تومورهای با درجه پایین (کم خطر) را از تومورهای با درجه بالا (پرخطر) تفکیک کند. این طرح تحقیقاتی به مجری گری دکتر اسماعیل جعفری و با همکاری دکتر مجید اسدی، مهندس امین زارعی، دکتر احمد کشاورز، دکتر حبیب الله دادگر و دکتر قاسمعلی دیوبند انجام شده است.
منبع: biobag.ir
این مطلب بیوبگ را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط بیوبگ
نظرات بینندگان در مورد این مطلب